Thị trường FMCG 2026: Chuyển dịch xu hướng tiêu dùng và áp lực lạm phát

Chào mừng quý vị nhà phân phối, chủ cửa hàng tạp hóa, chủ siêu thị mini và các điểm bán lẻ truyền thống đến với bản tin phân tích thị trường B2B FMCG từ LYHU. Trong bối cảnh thị trường đầy biến động và cạnh tranh gay gắt của năm 2026, việc nắm bắt xu hướng và đưa ra các quyết định kinh doanh chiến lược là yếu tố then chốt để tồn tại và phát triển.

Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường FMCG Việt Nam năm 2026 đang chứng kiến sự phục hồi ổn định, được thúc đẩy bởi sức mua cải thiện và sự thích ứng linh hoạt của các doanh nghiệp với các quy định mới. Tuy nhiên, bức tranh toàn cảnh cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Xu hướng “Trading down” ngày càng phổ biến, khi người tiêu dùng ưu tiên các sản phẩm có giá trị thực, cân nhắc kỹ lưỡng giữa các chương trình khuyến mãi và có xu hướng chuyển sang các dòng sản phẩm có dung tích lớn hoặc thương hiệu nội địa có mức giá hợp lý hơn để tối ưu chi phí. Bên cạnh đó, kênh bán lẻ hiện đại (siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi) và thương mại điện tử đang bùng nổ, chiếm lĩnh thị phần từ kênh truyền thống. Theo các báo cáo, kênh hiện đại và E-commerce ngày càng được ưa chuộng nhờ sự tiện lợi, đa dạng phương thức thanh toán và tính minh bạch về nguồn gốc sản phẩm. Các nhóm ngành thiết yếu như lương thực, thực phẩm đóng gói và sản phẩm chăm sóc cá nhân vẫn giữ vững tốc độ tăng trưởng sản lượng tốt ở cả thành thị và nông thôn.

Một xu hướng đáng chú ý khác là sự gia tăng của nhận thức về tiêu dùng bền vững. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn đặc biệt chú trọng đến chất lượng, nguồn gốc xuất xứ, sức khỏe và trách nhiệm môi trường của doanh nghiệp. Các sản phẩm xanh, thân thiện môi trường và bao bì tái chế đang trở thành ưu tiên hàng đầu.

Tuy nhiên, áp lực lạm phát vẫn là một thách thức lớn, đặc biệt trong nửa cuối năm 2026. Các yếu tố như biến động giá năng lượng thế giới, gián đoạn nguồn cung, chi phí đầu vào tăng cao và sự khan hiếm nguyên vật liệu đang buộc doanh nghiệp phải tăng giá bán, gây áp lực lên mặt bằng giá chung. Các chuyên gia cảnh báo lạm phát có thể vượt ngưỡng 5% nếu các yếu tố bất lợi đồng thời xảy ra, đặc biệt khi hiệu ứng lạm phát vòng hai lan sang các dịch vụ thiết yếu khác.

Vì sao điều này quan trọng?

Những thay đổi này có tác động sâu sắc đến toàn bộ hệ sinh thái FMCG. Đối với người tiêu dùng, họ có nhiều lựa chọn hơn, nhưng cũng phải đối mặt với áp lực chi tiêu gia tăng do lạm phát. Họ trở nên thông thái hơn, tìm kiếm sự cân bằng giữa giá cả, chất lượng và các giá trị bền vững.

Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ, sự dịch chuyển này đòi hỏi sự linh hoạt trong việc điều chỉnh danh mục sản phẩm, chiến lược giá và phương thức tiếp cận khách hàng. Việc tập trung vào các sản phẩm thiết yếu, các dòng sản phẩm có giá trị tốt và đáp ứng xu hướng tiêu dùng bền vững sẽ là chìa khóa để thu hút và giữ chân khách hàng. Đồng thời, các nhà bán lẻ cần nhanh chóng thích ứng với sự bùng nổ của kênh thương mại điện tử và kênh bán lẻ hiện đại, đồng thời tối ưu hóa hoạt động tại các điểm bán truyền thống (GT).

Các thương hiệu, đặc biệt là các thương hiệu nhỏ, cần có chiến lược rõ ràng để định vị mình trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, tập trung vào việc xây dựng niềm tin với người tiêu dùng thông qua chất lượng sản phẩm, minh bạch nguồn gốc và cam kết về trách nhiệm xã hội, môi trường.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT (General Trade), bao gồm các cửa hàng tạp hóa, chợ truyền thống, vẫn giữ vai trò quan trọng, đặc biệt ở các vùng nông thôn và khu vực chưa phát triển hệ thống bán lẻ hiện đại. Tuy nhiên, độ phủ và sức ảnh hưởng của kênh này đang dần thu hẹp trước sự bành trướng của kênh hiện đại. Các cửa hàng GT cần tập trung vào việc tối ưu hóa không gian trưng bày, đảm bảo nguồn hàng ổn định và xây dựng mối quan hệ thân thiết với khách hàng địa phương để giữ vững vị thế.

Kênh MT (Modern Trade), với sự hiện diện của siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi, trung tâm thương mại, đang ngày càng khẳng định ưu thế. Các điểm bán này thu hút người tiêu dùng bởi sự chuyên nghiệp, đa dạng sản phẩm, trải nghiệm mua sắm tiện lợi và khả năng áp dụng các chương trình khuyến mãi, marketing hiệu quả. Các thương hiệu lớn có xu hướng tập trung vào kênh MT để tiếp cận nhóm khách hàng thành thị và xây dựng hình ảnh thương hiệu chuyên nghiệp. Tuy nhiên, chi phí tham gia kênh MT (phí trưng bày, chiết khấu) thường cao hơn, tạo áp lực cho các doanh nghiệp nhỏ.

Sự cạnh tranh giữa hai kênh này ngày càng gay gắt. Các nhà phân phối cần có chiến lược phân bổ nguồn lực và sản phẩm phù hợp cho từng kênh, đồng thời tìm kiếm cơ hội hợp tác để tối đa hóa doanh thu.

LYHU góc nhìn thực chiến

Trong bối cảnh hiện tại, các điểm bán lẻ truyền thống (GT) cần tập trung vào việc tối ưu hóa danh mục sản phẩm. Ưu tiên các mặt hàng thiết yếu, các sản phẩm có vòng đời ngắn, bán chạy và mang lại biên lợi nhuận tốt. Đồng thời, cần chú trọng đến việc trưng bày hàng hóa một cách khoa học, bắt mắt để thu hút sự chú ý của khách hàng ngay từ cái nhìn đầu tiên. Xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng thân thiết, hiểu rõ nhu cầu của họ để có những tư vấn và đề xuất sản phẩm phù hợp.

Đối với các chủ siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi (MT), việc mở rộng ngành hàng theo xu hướng tiêu dùng mới, đặc biệt là các sản phẩm tốt cho sức khỏe, sản phẩm tiện lợi và các mặt hàng địa phương, sẽ là một lợi thế. Tận dụng tối đa các chương trình hỗ trợ từ nhà phân phối và nhãn hàng để tăng cường các hoạt động khuyến mãi, kích hoạt bán hàng tại điểm bán.

Các nhà phân phối cần có chiến lược phân bổ sản phẩm linh hoạt giữa kênh GT và MT, tùy thuộc vào đặc điểm của từng khu vực và nhóm khách hàng mục tiêu. Đầu tư vào công nghệ quản lý kho và đơn hàng để tối ưu hóa quy trình, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả hoạt động. Cần xây dựng đội ngũ bán hàng am hiểu thị trường, có khả năng tư vấn và hỗ trợ tốt cho các điểm bán.

Các thương hiệu nhỏ có cơ hội bứt phá khi tập trung vào ngách thị trường hoặc các dòng sản phẩm mang tính cá nhân hóa cao, đáp ứng nhu cầu đặc thù mà các ông lớn chưa khai thác hết. Xây dựng câu chuyện thương hiệu ý nghĩa, minh bạch về nguồn gốc và cam kết về chất lượng sẽ tạo dựng được lòng tin và sự ủng hộ từ người tiêu dùng.

Gợi ý hành động

• Ưu tiên ngành hàng thiết yếu và sản phẩm có lợi cho sức khỏe: Tăng cường nhập và trưng bày các mặt hàng thực phẩm đóng gói, đồ uống, sản phẩm chăm sóc cá nhân, đặc biệt là các dòng sản phẩm ít đường, tốt cho sức khỏe.
• Tối ưu hóa trưng bày tại điểm bán: Sắp xếp hàng hóa khoa học, theo danh mục rõ ràng, đảm bảo tính thẩm mỹ và dễ tiếp cận. Tạo các điểm nhấn với các sản phẩm khuyến mãi hoặc sản phẩm mới.
• Tích cực tham gia các chương trình hỗ trợ từ nhà phân phối: Nắm bắt các cơ hội khuyến mãi, giảm giá, quà tặng từ nhà phân phối và nhãn hàng để tăng cường sức hút cho điểm bán và thúc đẩy doanh số.