Thương mại điện tử & Social Commerce FMCG: Cuộc đua "tốc độ" và "chạm" của năm 2026

Thương mại điện tử & Social Commerce FMCG: Cuộc đua "tốc độ" và "chạm" của năm 2026

Năm 2026 chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của thương mại điện tử (TMĐT) và social commerce trong ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) tại Việt Nam. Báo cáo của YouNet ECI cho thấy, năm 2024, ngành FMCG đã tăng trưởng 62% về giá trị giao dịch trên TMĐT, leo lên vị trí thứ hai về độ quan trọng trong giỏ hàng trực tuyến của người tiêu dùng, chỉ sau thời trang và phụ kiện. Ước tính đến năm 2025, thị trường thương mại xã hội tại Việt Nam có thể đạt 5 tỷ USD, và dự báo sẽ tăng lên 10,2 tỷ USD vào năm 2030. Đặc biệt, gần 70 triệu người dùng internet tại Việt Nam cho thấy tiềm năng tiếp cận hàng hóa trực tuyến ngày càng cao. Riêng quý I/2026, tổng doanh số của bốn sàn TMĐT lớn (Shopee, Lazada, Tiki, TikTok Shop) đạt khoảng 148,6 nghìn tỷ đồng, tăng 46,6% so với cùng kỳ năm trước. Điều này khẳng định nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng đối với FMCG trên kênh trực tuyến đang dần hình thành và ổn định, với sự tăng trưởng đến từ sản lượng bán ra nhiều hơn là tăng giá. Theo VECOM, năm 2025, TMĐT Việt Nam ước đạt 38,5 tỷ USD, tăng trưởng 21% so với năm trước, với 90% người được khảo sát đã từng mua hàng trực tuyến. Sự dịch chuyển này không chỉ đơn thuần là mua sắm tiện lợi mà còn là không gian để kể chuyện thương hiệu, kiểm nghiệm thông điệp và nuôi dưỡng lòng trung thành của khách hàng thế hệ mới.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự trỗi dậy của TMĐT và social commerce đang định hình lại bản đồ phân phối FMCG tại Việt Nam. Các nền tảng này không còn là kênh bán hàng phụ trợ mà đã trở thành kênh phân phối chiến lược, cho phép doanh nghiệp tăng trưởng mạnh mẽ mà không cần mở rộng điểm bán vật lý. Đối với các thương hiệu FMCG, đây là cơ hội để tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, xây dựng mối quan hệ bền vững và hiểu rõ hơn hành vi mua sắm của họ. Social commerce, đặc biệt qua livestream và các nền tảng như TikTok Shop, cho phép doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, tạo trải nghiệm mua sắm tương tác và thu thập phản hồi nhanh chóng – điều cực kỳ quan trọng với các ngành hàng có tần suất mua cao. Hơn nữa, sự phát triển của AI Agent trong thương mại điện tử hứa hẹn sẽ tự động hóa quy trình vận hành, từ quản lý gian hàng đến chăm sóc khách hàng, tối ưu hóa kho vận và mang lại hiệu quả hoạt động cao hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh người tiêu dùng năm 2026 có xu hướng mua sắm thông minh, chi tiêu có chủ đích và ưu tiên giá trị thật thay vì chạy theo khuyến mãi bốc đồng.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Sự phát triển mạnh mẽ của TMĐT và social commerce tạo ra cả cơ hội và thách thức cho các kênh bán lẻ truyền thống (GT) và hiện đại (MT). Một mặt, các kênh này vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc bao phủ thị trường rộng rãi và đáp ứng nhu cầu mua sắm lặp lại, đơn giản. Tuy nhiên, với tỷ trọng doanh số FMCG trên TMĐT ngày càng tăng, các điểm bán GT/MT cần có chiến lược thích ứng để không bị bỏ lại phía sau. Thay vì coi TMĐT là đối thủ, các doanh nghiệp cần xây dựng tư duy đa kênh (omnichannel) rõ ràng, phân bổ vai trò hợp lý cho từng kênh. Các kênh GT có thể tập trung vào việc cung cấp trải nghiệm mua sắm tiện lợi, đáp ứng nhu cầu tức thời, trong khi MT có thể phát huy thế mạnh về trưng bày và trải nghiệm thương hiệu. Các nhà phân phối cần chuẩn bị sẵn sàng để cung cấp hàng hóa đa dạng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của cả kênh online và offline, đồng thời quản lý tốt vấn đề xung đột giá giữa các kênh. Thương hiệu nhỏ có thể tận dụng social commerce để tiếp cận khách hàng mục tiêu với chi phí thấp hơn so với việc mở rộng kênh phân phối truyền thống.

LYHU góc nhìn thực chiến

Trong bối cảnh thị trường FMCG đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các nền tảng số, các nhà phân phối và điểm bán lẻ truyền thống cần nhìn nhận đây là cơ hội để đổi mới và nâng cao năng lực cạnh tranh.

• Đối với điểm bán lẻ (Tạp hóa, Siêu thị mini): Cần tích hợp các kênh bán hàng. Có thể xem xét hợp tác với các nền tảng giao hàng nhanh hoặc xây dựng các chương trình khuyến mãi kết hợp giữa online và offline để thu hút khách hàng. Việc trưng bày hàng hóa tại cửa hàng cũng cần được chú trọng hơn, tạo không gian trải nghiệm thu hút, khuyến khích khách hàng ghé thăm và mua sắm trực tiếp.
• Đối với nhà phân phối: Cần đầu tư vào hệ thống quản lý dữ liệu để hiểu rõ hơn về nhu cầu và hành vi mua sắm của người tiêu dùng trên cả hai kênh. Việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng để đáp ứng nhu cầu giao hàng nhanh chóng và hiệu quả cho cả kênh GT, MT và TMĐT là yếu tố then chốt. Chuẩn bị sẵn sàng cho các chiến dịch marketing đa kênh, phối hợp chặt chẽ với thương hiệu để triển khai các chương trình khuyến mãi hấp dẫn.
• Cơ hội cho thương hiệu nhỏ: Social commerce, đặc biệt là các phiên livestream bán hàng, là kênh tuyệt vời để các thương hiệu nhỏ tiếp cận trực tiếp khách hàng mục tiêu, xây dựng cộng đồng và thu thập phản hồi nhanh chóng với chi phí đầu tư ban đầu hợp lý. Việc tập trung vào nội dung sáng tạo, tương tác và xây dựng niềm tin sẽ là chìa khóa thành công.

Gợi ý hành động

Để thích ứng và phát triển trong bối cảnh TMĐT và social commerce bùng nổ, các nhà bán lẻ và nhà phân phối FMCG nên tập trung vào các hành động sau:

• Ưu tiên nhóm hàng có nhu cầu cao trên kênh online: Các mặt hàng như sữa, đồ uống, thực phẩm chế biến sẵn, sản phẩm chăm sóc sức khỏe và mẹ bé đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng vượt bậc. Hãy đảm bảo sự sẵn có và đa dạng của các sản phẩm này trong danh mục của bạn.
• Tăng cường trải nghiệm khách hàng đa kênh: Xây dựng cầu nối liền mạch giữa trải nghiệm mua sắm online và offline. Cung cấp các chương trình khuyến mãi, ưu đãi độc quyền cho khách hàng khi mua sắm qua cả hai kênh.
• Đầu tư vào nội dung và tương tác trên mạng xã hội: Đặc biệt với social commerce, việc tạo ra nội dung hấp dẫn, video ngắn và livestream tương tác sẽ thu hút và giữ chân khách hàng hiệu quả. Sử dụng AI Agent để hỗ trợ trả lời câu hỏi nhanh chóng và cá nhân hóa trải nghiệm.