Thị trường FMCG 2026: Doanh nghiệp lớn mở rộng, kênh GT tái cấu trúc

Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2026 đang chứng kiến những chuyển động mạnh mẽ, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng dự kiến đạt 5.870 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng 10% so với năm trước. Đà phục hồi này được củng cố bởi sự mở rộng của tầng lớp trung lưu và quá trình đô thị hóa . Các doanh nghiệp FMCG lớn như Coca-Cola Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế khi 3 năm liên tiếp dẫn đầu nhóm ngành FMCG bền vững tại giải thưởng Rồng Vàng 2026 . Masan Consumer cũng ghi dấu ấn với danh mục thương hiệu mạnh và chiến lược kết hợp hiệu quả cùng hệ sinh thái tiêu dùng - bán lẻ của Masan Group, trong bối cảnh thị trường FMCG Việt Nam được kỳ vọng bùng nổ vào năm 2025 và tiếp tục đà tăng trưởng . Bên cạnh đó, các nhà bán lẻ lớn như Saigon Co.op đang có kế hoạch mở rộng gần 100 điểm bán trên cả nước trong năm 2026, tập trung vào các khu dân cư và địa bàn tiềm năng . Bách Hóa Xanh cũng đã mở mới hơn 100 cửa hàng tại TP.HCM từ đầu năm 2026, theo mô hình "siêu thị gần nhà - giá tiết kiệm" .

Tuy nhiên, sự tăng trưởng này không đồng nghĩa với việc mọi thứ đều thuận lợi. Theo báo cáo của Cục Thống kê, dù tổng mức bán lẻ 6 tháng đầu năm 2026 tăng 12,9%, sức mua vẫn phục hồi thận trọng do thu nhập chưa cải thiện mạnh, áp lực lạm phát và biến động kinh tế thế giới . Điều này buộc người tiêu dùng phải chi tiêu hợp lý và cân nhắc kỹ trước khi mua sắm . Trong bối cảnh này, kênh bán lẻ hiện đại (siêu thị, cửa hàng tiện lợi) tiếp tục thu hút khách hàng nhờ nguồn hàng ổn định và giá cả cạnh tranh, thúc đẩy xu hướng dịch chuyển từ chợ truyền thống sang các hệ thống bán lẻ hiện đại .

Vì sao điều này quan trọng?

Những biến động trên thị trường FMCG và bán lẻ năm 2026 có tác động sâu sắc đến toàn bộ hệ sinh thái. Đối với các doanh nghiệp FMCG lớn, việc duy trì vị thế và mở rộng thị phần đòi hỏi chiến lược linh hoạt, đáp ứng đúng nhu cầu thay đổi của người tiêu dùng. Coca-Cola Việt Nam cho thấy tầm quan trọng của yếu tố bền vững trong chiến lược dài hạn , trong khi Masan Consumer tập trung vào việc xây dựng hệ sinh thái toàn diện .

Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa kênh hiện đại và kênh truyền thống (GT) đòi hỏi sự thích ứng nhanh chóng. Các chuỗi bán lẻ hiện đại có lợi thế về quy mô và nguồn lực, trong khi kênh GT, dù vẫn chiếm ưu thế về độ phủ, đang đối mặt với áp lực tái cấu trúc, đặc biệt là từ các quy định về thuế có hiệu lực từ năm 2026 . Sự chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ như AI, dữ liệu lớn đang trở thành yếu tố then chốt để các doanh nghiệp FMCG và nhà phân phối tối ưu hóa hoạt động và nâng cao năng lực cạnh tranh .

Người tiêu dùng hưởng lợi từ sự đa dạng sản phẩm, các chương trình khuyến mãi hấp dẫn và xu hướng "tiêu dùng xanh", "tiêu dùng thông minh" . Tuy nhiên, sự thận trọng trong chi tiêu cũng đặt ra thách thức cho doanh nghiệp trong việc kích cầu hiệu quả.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh Thương mại Hiện đại (MT) tiếp tục đà tăng trưởng mạnh mẽ. Các chuỗi siêu thị và cửa hàng tiện lợi như Bách Hóa Xanh và Saigon Co.op đang mở rộng quy mô, tập trung vào mô hình "gần nhà - giá tốt" và mang đến trải nghiệm mua sắm tiện lợi . Các chương trình khuyến mãi đa dạng, tập trung vào hàng thiết yếu, thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn vặt, cùng với việc tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng, giúp các kênh MT thu hút lượng lớn người tiêu dùng .

Trong khi đó, kênh Thương mại Truyền thống (GT) vẫn chiếm ưu thế với khoảng 67-70% tổng bán lẻ Việt Nam, đặc biệt mạnh ở khu vực nông thôn và vùng ven . Tuy nhiên, kênh GT đang đối mặt với áp lực tái cấu trúc đáng kể. Việc chính thức hóa thuế từ năm 2026, cùng với sự cạnh tranh từ thương mại điện tử và các mô hình bán lẻ hiện đại, đang thúc đẩy một đợt "sàng lọc" trên kênh này . Nhiều doanh nghiệp đang tìm cách số hóa kênh GT, ứng dụng dữ liệu và AI để quản lý hiệu quả hơn, chuyển đổi từ mô hình "đẩy hàng" sang "kéo hàng dựa trên nhu cầu thực" . Masan Consumer với mô hình Retail Supreme đã số hóa thành công 440.000 điểm bán lẻ, thiết lập luồng phân phối trực tiếp đến 354.000 điểm bán . Các nhà phân phối và chủ tiệm tạp hóa cần chủ động thích ứng, nâng cao năng lực quản lý và tận dụng công nghệ để không bị bỏ lại phía sau.

LYHU góc nhìn thực chiến

Trong bối cảnh thị trường biến động, các nhà bán lẻ và nhà phân phối cần nhìn nhận rõ xu hướng và có hành động phù hợp. Đối với các điểm bán lẻ truyền thống (GT), việc tập trung vào sự tiện lợi, cá nhân hóa trải nghiệm và xây dựng lòng tin với khách hàng là yếu tố then chốt. Các chủ tiệm tạp hóa, siêu thị mini có thể tận dụng các chương trình khuyến mãi của nhà phân phối để thu hút khách hàng, đồng thời tìm hiểu và áp dụng các giải pháp công nghệ đơn giản để quản lý tồn kho, đơn hàng hiệu quả hơn.

Các nhà phân phối cần chủ động làm việc chặt chẽ hơn với các điểm bán, cung cấp các công cụ hỗ trợ bán hàng, đào tạo về sản phẩm và kỹ năng bán hàng. Việc hiểu rõ dữ liệu bán hàng tại từng điểm bán sẽ giúp tối ưu hóa việc nhập hàng, giảm thiểu tồn đọng và tăng vòng quay vốn. Các doanh nghiệp lớn như Masan Consumer đang đi tiên phong trong việc số hóa kênh GT, điều này cho thấy tương lai của kênh này sẽ gắn liền với công nghệ. Do đó, các nhà phân phối nhỏ và vừa cần có kế hoạch đầu tư vào công nghệ hoặc hợp tác với các nền tảng số để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đối với các thương hiệu nhỏ, đây là cơ hội để tạo sự khác biệt. Thay vì cạnh tranh trực diện về giá với các ông lớn, họ có thể tập trung vào các phân khúc thị trường ngách, sản phẩm độc đáo, chú trọng yếu tố "xanh" và bền vững. Việc xây dựng câu chuyện thương hiệu hấp dẫn và tương tác trực tiếp với người tiêu dùng qua các kênh số cũng là một lợi thế.

Gợi ý hành động

• Ưu tiên nhóm hàng thiết yếu và có biên lợi nhuận tốt: Trong bối cảnh người tiêu dùng chi tiêu thận trọng, các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, hóa mỹ phẩm, đồ dùng gia đình luôn có nhu cầu ổn định. Đồng thời, hãy tìm kiếm và tập trung vào các nhóm hàng có biên lợi nhuận cao hơn để bù đắp cho sự sụt giảm doanh số ở các mặt hàng khác.
• Tối ưu hóa trưng bày và khuyến mãi theo mùa vụ: Luôn cập nhật xu hướng tiêu dùng và điều chỉnh cách trưng bày sản phẩm theo các dịp lễ, tết hoặc mùa mua sắm trong năm. Kết hợp các chương trình khuyến mãi của nhà phân phối với các hoạt động kích cầu tại điểm bán để tăng sức hút và doanh số.
• Khám phá và áp dụng công nghệ số hóa đơn giản: Bắt đầu tìm hiểu các giải pháp quản lý bán hàng, quản lý tồn kho trên điện thoại hoặc máy tính bảng. Việc số hóa dần các quy trình sẽ giúp bạn quản lý kinh doanh hiệu quả hơn, nắm bắt thông tin thị trường và đưa ra quyết định kinh doanh chính xác.