Thị trường bán lẻ Việt Nam đối mặt khủng hoảng thiếu hụt nhân sự trầm trọng

Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường bán lẻ Việt Nam, đặc biệt là các cửa hàng tạp hóa và siêu thị mini, đang đối mặt với tình trạng khan hiếm lao động trầm trọng trong bối cảnh nhu cầu tuyển dụng nhân viên bán hàng và thu ngân tăng cao. Theo ghi nhận từ các hội nhóm việc làm và báo cáo sơ bộ từ các hiệp hội bán lẻ, có tới 60% các điểm bán lẻ truyền thống (GT) và 40% các chuỗi bán lẻ hiện đại (MT) đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm và giữ chân nhân viên. Tỷ lệ nghỉ việc cao, lên đến 25% mỗi quý, đang trở thành một thách thức lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.

Các yếu tố chính dẫn đến tình trạng này bao gồm sự cạnh tranh gay gắt từ các ngành nghề khác có mức lương và phúc lợi hấp dẫn hơn, đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại điện tử và dịch vụ. Bên cạnh đó, yêu cầu về giờ làm việc linh hoạt và môi trường làm việc chuyên nghiệp cũng là những yếu tố mà người lao động ngày càng quan tâm. Đặc biệt, nhiều cửa hàng bán lẻ truyền thống vẫn chưa có chính sách đãi ngộ đủ sức cạnh tranh, cũng như chưa đầu tư vào công tác đào tạo và phát triển đội ngũ, khiến nhân viên cảm thấy thiếu gắn bó và cơ hội thăng tiến.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự thiếu hụt lao động ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm khách hàng. Khi thiếu nhân viên, các cửa hàng có thể gặp phải tình trạng chậm trễ trong phục vụ, thiếu hàng hóa trên kệ do nhân viên không đủ sức bổ sung, hoặc quy trình thanh toán kéo dài. Điều này làm giảm sự hài lòng của khách hàng, có thể dẫn đến việc họ chuyển sang các đối thủ cạnh tranh hoặc lựa chọn mua sắm trực tuyến. Đối với các nhà phân phối (NPP), việc các điểm bán lẻ gặp khó khăn trong vận hành cũng đồng nghĩa với việc giảm khả năng nhập hàng và tốc độ tiêu thụ sản phẩm. Về lâu dài, tình trạng này có thể kìm hãm sự phát triển của ngành bán lẻ, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng FMCG nói chung.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT (cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini) chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Các chủ tiệm thường phải tự mình làm việc nhiều giờ hơn, hoặc nhờ người thân phụ giúp, dẫn đến quá tải và giảm hiệu quả kinh doanh. Chi phí tuyển dụng và đào tạo nhân viên mới cũng là gánh nặng, trong khi khả năng giữ chân nhân viên lại hạn chế. Đối với kênh MT (chuỗi bán lẻ hiện đại), dù có quy trình quản lý nhân sự bài bản hơn, họ vẫn phải đối mặt với áp lực tăng lương và cải thiện môi trường làm việc để cạnh tranh. Các thương hiệu nhỏ, vốn phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ của điểm bán lẻ, cũng có thể bị ảnh hưởng nếu nhân viên tại điểm bán không đủ năng lực tư vấn hoặc trưng bày sản phẩm. Tuy nhiên, đây cũng có thể là cơ hội cho các thương hiệu có sản phẩm độc đáo hoặc chiến lược marketing tốt, thu hút sự chú ý của khách hàng ngay cả khi thiếu sự hỗ trợ tối đa từ nhân viên.

LYHU góc nhìn thực chiến

Tại LYHU, chúng tôi nhận thấy rằng việc giải quyết bài toán nhân sự không chỉ là tìm người thay thế, mà còn là xây dựng một đội ngũ trung thành và hiệu quả. Các điểm bán lẻ, đặc biệt là các cửa hàng tạp hóa và siêu thị mini, cần xem xét lại chính sách đãi ngộ. Mức lương cạnh tranh, các khoản thưởng theo hiệu quả kinh doanh, hoặc các chế độ phúc lợi cơ bản như bảo hiểm y tế, ngày nghỉ phép hợp lý sẽ giúp thu hút và giữ chân nhân viên. Bên cạnh đó, việc đầu tư vào đào tạo kỹ năng bán hàng, kiến thức sản phẩm, và kỹ năng chăm sóc khách hàng là vô cùng quan trọng. Một nhân viên được đào tạo tốt không chỉ phục vụ khách hàng hiệu quả hơn mà còn cảm thấy tự tin và gắn bó hơn với công việc.

Các nhà phân phối cần có vai trò hỗ trợ các điểm bán trong việc này. LYHU có thể cung cấp các chương trình đào tạo cơ bản về quản lý hàng hóa, trưng bày sản phẩm, hoặc các kỹ năng bán hàng cho nhân viên tại điểm bán. Hơn nữa, việc cung cấp các công cụ hỗ trợ bán hàng, như bảng giá mẫu, tài liệu giới thiệu sản phẩm, hoặc các chương trình khuyến mãi hấp dẫn, cũng giúp giảm bớt gánh nặng cho nhân viên bán hàng. Đối với các thương hiệu nhỏ, đây là lúc cần tập trung vào xây dựng nhận diện thương hiệu mạnh mẽ và sản phẩm chất lượng để thu hút khách hàng, giảm sự phụ thuộc vào yếu tố nhân sự tại điểm bán.

Gợi ý hành động

Để vượt qua thách thức về nhân sự, các nhà bán lẻ và nhà phân phối nên tập trung vào các hành động sau:

• Cải thiện chính sách đãi ngộ: Xem xét tăng lương cơ bản, đưa ra các chương trình thưởng theo doanh số hoặc hiệu suất làm việc, và cân nhắc các phúc lợi thiết thực khác để thu hút và giữ chân nhân tài.
• Đầu tư vào đào tạo và phát triển: Tổ chức các buổi đào tạo định kỳ về kỹ năng bán hàng, kiến thức sản phẩm, và kỹ năng chăm sóc khách hàng. Khuyến khích nhân viên học hỏi và phát triển bản thân trong môi trường làm việc.
• Ứng dụng công nghệ hỗ trợ: Tận dụng các giải pháp công nghệ đơn giản như phần mềm quản lý kho, quản lý bán hàng để giảm tải công việc thủ công cho nhân viên, giúp họ tập trung vào việc phục vụ khách hàng tốt hơn.