Cửa hàng tiện lợi và Gen Z: Xu hướng tiêu dùng mới định hình thị trường FMCG

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ, đặc biệt là sự trỗi dậy của thế hệ Gen Z và ảnh hưởng của họ đến mô hình cửa hàng tiện lợi. Trong bối cảnh tiêu dùng thay đổi nhanh chóng, các nhà bán lẻ, nhà phân phối và điểm bán lẻ truyền thống cần nhanh chóng thích ứng để không bị bỏ lại phía sau.

Chuyện gì đang xảy ra?

Trong 24-48 giờ qua, ghi nhận sự gia tăng đáng kể về các hoạt động tiếp thị và ra mắt sản phẩm nhắm trực tiếp vào thế hệ Z tại các cửa hàng tiện lợi trên toàn quốc. Các thương hiệu lớn đang đẩy mạnh hợp tác với các KOLs (Key Opinion Leaders) là người thuộc Gen Z để quảng bá sản phẩm mới, đồng thời thiết kế bao bì và trải nghiệm mua sắm hướng đến thẩm mỹ và sự tiện lợi mà nhóm khách hàng này ưa chuộng. Một số chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn như Circle K, GS25, Ministop đã báo cáo mức tăng trưởng doanh thu 10-15% trong quý gần nhất, trong đó tỷ trọng đóng góp từ nhóm khách hàng trẻ tuổi ngày càng cao. Các sản phẩm được ưa chuộng bao gồm đồ uống giải khát đóng chai với thiết kế bắt mắt, các loại snack mới lạ, sản phẩm chăm sóc cá nhân theo xu hướng "clean beauty" và các mặt hàng "on-the-go" tiện lợi cho lối sống bận rộn. Đặc biệt, sự bùng nổ của các kênh bán hàng trên nền tảng mạng xã hội như TikTok Shop cũng đang tạo ra những "cơn sốt" tiêu dùng mới, khiến các sản phẩm nhanh chóng lan tỏa trong cộng đồng Gen Z và thúc đẩy nhu cầu mua sắm tại các điểm bán truyền thống.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của thế hệ Gen Z mang đến những tác động sâu sắc đến toàn bộ hệ sinh thái bán lẻ FMCG. Nhóm khách hàng này có xu hướng chi tiêu cho những trải nghiệm mới, các sản phẩm mang tính cá nhân hóa và thể hiện phong cách sống. Họ ưu tiên sự tiện lợi, tốc độ và tính thẩm mỹ trong mọi khía cạnh, từ sản phẩm đến cách thức mua sắm. Đối với các cửa hàng tiện lợi, đây là cơ hội vàng để tái định vị và thu hút một lượng lớn khách hàng tiềm năng. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra thách thức về việc làm mới danh mục sản phẩm, tối ưu hóa không gian trưng bày và áp dụng công nghệ để đáp ứng kỳ vọng của họ. Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ truyền thống (kênh GT), việc không nắm bắt kịp xu hướng này có thể dẫn đến nguy cơ mất khách hàng vào tay các kênh hiện đại và các nền tảng số. Do đó, việc hiểu rõ và hành động theo nhu cầu của Gen Z là yếu tố then chốt để duy trì và phát triển trong thị trường FMCG đầy cạnh tranh.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh bán lẻ hiện đại (MT), đặc biệt là các cửa hàng tiện lợi, đang hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng này. Họ dễ dàng tiếp cận và đáp ứng nhu cầu của Gen Z thông qua việc đa dạng hóa sản phẩm, tạo không gian mua sắm "chill" và tích hợp các dịch vụ số. Các chuỗi siêu thị mini cũng có cơ hội khi có thể trưng bày các mặt hàng "trendy" thu hút giới trẻ. Ngược lại, các cửa hàng tạp hóa truyền thống (kênh GT) có thể đối mặt với áp lực lớn hơn. Nếu không nhanh chóng cập nhật các sản phẩm mới, thay đổi cách trưng bày hoặc không có những chiến lược khuyến mãi phù hợp, họ có nguy cơ bị bỏ quên bởi nhóm khách hàng trẻ tuổi, vốn là lực lượng tiêu dùng ngày càng quan trọng. Các nhà phân phối cần có sự điều chỉnh trong danh mục hàng hóa để hỗ trợ kênh GT tiếp cận các sản phẩm mà Gen Z yêu thích, đồng thời các thương hiệu nhỏ, nếu có thể tạo ra các sản phẩm độc đáo, phù hợp với thị hiếu của giới trẻ, sẽ có cơ hội lớn để thâm nhập thị trường thông qua cả kênh MT và GT.

LYHU góc nhìn thực chiến

Tại LYHU, chúng tôi nhận thấy rằng sự thay đổi này đòi hỏi sự chủ động từ tất cả các bên. Các điểm bán, dù là tạp hóa hay siêu thị mini, cần nhìn nhận Gen Z không chỉ là khách hàng tương lai mà là khách hàng hiện tại có sức ảnh hưởng. Việc trang bị kiến thức về các sản phẩm đang "hot" trong giới trẻ, cách trưng bày chúng một cách thu hút và tạo ra những chương trình khuyến mãi nhỏ, hấp dẫn là điều cần thiết. Đối với nhà phân phối, đây là thời điểm vàng để làm mới danh mục sản phẩm, nhập khẩu hoặc phân phối các mặt hàng "đình đám" trên mạng xã hội, đồng thời hỗ trợ các điểm bán nhỏ trong việc tiếp cận và bán các sản phẩm này. Các thương hiệu nhỏ, với sự nhanh nhạy và khả năng sáng tạo, có thể tận dụng kênh phân phối của LYHU để đưa sản phẩm của mình đến gần hơn với Gen Z, thông qua các chiến dịch tiếp thị số kết hợp với các chương trình khuyến mãi tại điểm bán.

Việc quan sát các xu hướng trên TikTok, Instagram và các nền tảng mà Gen Z hoạt động là cực kỳ quan trọng. Các sản phẩm có bao bì đẹp, câu chuyện thương hiệu thú vị, hoặc gắn liền với các trào lưu sẽ có lợi thế lớn. Các cửa hàng có thể thử nghiệm trưng bày các sản phẩm theo combo "hot trend" hoặc tạo các góc "check-in" nhỏ xinh để thu hút các bạn trẻ.

Gợi ý hành động

• Ưu tiên nhóm hàng: Tập trung vào các sản phẩm đồ uống giải khát độc đáo, snack sáng tạo, mỹ phẩm "clean beauty" và các sản phẩm chăm sóc cá nhân có bao bì thu hút giới trẻ.
• Thay đổi cách trưng bày: Sắp xếp sản phẩm theo từng "combo" hoặc "xu hướng" đang thịnh hành, tạo điểm nhấn bằng các kệ hàng bắt mắt, có thể kèm theo các thông điệp ngắn gọn, hài hước dành cho giới trẻ.
• Tận dụng khuyến mãi chéo: Kết hợp các chương trình khuyến mãi nhỏ, mang tính "deal hời" nhanh chóng trên mạng xã hội và tại điểm bán để tạo sự tương tác và thúc đẩy quyết định mua hàng.

Thị trường FMCG đang không ngừng biến đổi, và Gen Z chính là động lực thúc đẩy sự thay đổi đó. Bằng cách hiểu rõ và thích ứng kịp thời, các nhà bán lẻ và nhà phân phối sẽ nắm bắt được cơ hội phát triển bền vững.