Thương mại điện tử và Social Commerce đang định hình lại thị trường FMCG Việt Nam năm 2026

Chuyện gì đang xảy ra?

Thương mại điện tử (TMĐT) và social commerce đang ngày càng khẳng định vị thế là động lực tăng trưởng chính cho ngành FMCG tại Việt Nam. Theo ước tính, FMCG chiếm tới 70% doanh thu trên các sàn TMĐT vào năm 2025, với tốc độ tăng trưởng ấn tượng 62%/năm trong năm 2024. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục bùng nổ mạnh mẽ trong năm 2026. Các nền tảng như TikTok Shop, Shopee, Lazada đang chứng kiến sự gia tăng đáng kể về số lượng gian hàng chính hãng, thu hút người tiêu dùng ưu tiên chất lượng và nguồn gốc sản phẩm. Đặc biệt, các danh mục như làm đẹp, thực phẩm, đồ dùng mẹ và bé, chăm sóc nhà cửa đang ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc trên các sàn TMĐT. Social commerce, với sự lên ngôi của video ngắn và livestream, đã trở thành kênh bán hàng không thể thiếu. Khoảng 70% người tiêu dùng ưu tiên nội dung video khi nghiên cứu sản phẩm, và 71% bị ảnh hưởng bởi các buổi bán hàng trực tiếp (livestream). AI ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hành trình mua sắm, từ gợi ý sản phẩm đến hỗ trợ khách hàng qua chatbot, với 73% người tiêu dùng cảm thấy thoải mái khi giao tiếp với doanh nghiệp qua AI.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự trỗi dậy của TMĐT và social commerce mang đến những thay đổi sâu sắc cho thị trường FMCG Việt Nam. Đầu tiên, nó tạo ra một kênh phân phối mới, hiệu quả, giúp các thương hiệu tiếp cận trực tiếp với hàng triệu người tiêu dùng trên khắp cả nước, đặc biệt là ở các khu vực đô thị. Thứ hai, xu hướng này thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh, buộc các doanh nghiệp phải liên tục đổi mới về sản phẩm, chiến lược marketing và trải nghiệm khách hàng để thu hút người tiêu dùng. Việc người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm chính hãng, có nguồn gốc rõ ràng cũng góp phần "thanh lọc" thị trường, nâng cao chất lượng và niềm tin vào không gian số. Đối với người tiêu dùng, họ được hưởng lợi từ sự tiện lợi, đa dạng sản phẩm, giá cả cạnh tranh và trải nghiệm mua sắm cá nhân hóa. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra thách thức về việc quản lý chất lượng hàng hóa, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, khi TMĐT tiếp tục là lĩnh vực phát sinh nhiều khiếu nại nhất trong năm 2025.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Sự phát triển mạnh mẽ của TMĐT và social commerce đang tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức cho các kênh bán lẻ truyền thống (GT) và hiện đại (MT). Kênh GT, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong doanh số FMCG, đang đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng tăng từ các nền tảng online. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để các điểm bán lẻ truyền thống, như tiệm tạp hóa, siêu thị mini, ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động. Các mô hình như "Retail Supreme" của Masan Consumer đang số hóa kênh GT, giúp các điểm bán lẻ quản lý tồn kho, đặt hàng tự động và hiểu rõ hơn nhu cầu của khách hàng cuối. Đối với kênh MT, các chuỗi bán lẻ hiện đại như WinMart/WinMart+ cần tiếp tục tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng, kết hợp chặt chẽ với các nền tảng online để tạo ra một hệ sinh thái mua sắm liền mạch. Các thương hiệu nhỏ, vốn gặp khó khăn trong việc tiếp cận kênh phân phối truyền thống, có thể tận dụng social commerce để xây dựng thương hiệu và tiếp cận khách hàng trực tiếp với chi phí thấp hơn.

LYHU góc nhìn thực chiến

Trong bối cảnh thị trường FMCG đang chuyển đổi mạnh mẽ, các nhà phân phối và điểm bán lẻ cần có những chiến lược thích ứng linh hoạt. Đối với điểm bán lẻ truyền thống (GT), việc ứng dụng công nghệ số là yếu tố sống còn. Các ứng dụng quản lý bán hàng, quản lý kho, hoặc các nền tảng kết nối nhà phân phối như LYHU sẽ giúp tối ưu hóa quy trình nhập hàng, tồn kho và bán hàng. Chủ tiệm nên chủ động tìm hiểu và áp dụng các công cụ hỗ trợ, đồng thời tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng tại điểm bán. Với nhà phân phối, cần đầu tư vào hạ tầng công nghệ để quản lý dữ liệu khách hàng, tối ưu hóa logistics và xây dựng các chương trình hỗ trợ điểm bán lẻ hiệu quả hơn. Việc hiểu rõ hành vi mua sắm của người tiêu dùng trên cả kênh online và offline sẽ giúp nhà phân phối đưa ra các dự báo chính xác và kế hoạch kinh doanh phù hợp. Đối với thương hiệu nhỏ, social commerce mở ra cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn mà không cần đầu tư quá nhiều vào kênh phân phối truyền thống. Xây dựng nội dung hấp dẫn, tương tác tích cực với khách hàng trên các nền tảng mạng xã hội, kết hợp với các chiến dịch livestream có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ và thúc đẩy doanh số bán hàng.

Gợi ý hành động

Để tận dụng tối đa cơ hội từ TMĐT và social commerce trong ngành FMCG, các nhà bán lẻ và nhà phân phối có thể xem xét các hành động sau:

• Tập trung vào nhóm hàng có nhu cầu cao trên sàn TMĐT: Ưu tiên nhập và trưng bày các sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm, đồ uống, chăm sóc cá nhân, mẹ và bé, hoặc các mặt hàng đang có xu hướng tăng trưởng mạnh trên các nền tảng online.
• Tích hợp bán hàng đa kênh: Nếu có thể, hãy xem xét việc xây dựng gian hàng trên các sàn TMĐT hoặc mạng xã hội để tiếp cận khách hàng online, đồng thời vẫn duy trì và nâng cao trải nghiệm tại điểm bán truyền thống.
• Nâng cao trải nghiệm số tại điểm bán: Cân nhắc việc ứng dụng các công cụ thanh toán số, chương trình khách hàng thân thiết dựa trên dữ liệu, hoặc thậm chí là các bảng hiệu điện tử để thu hút khách hàng và tạo sự khác biệt so với đối thủ cạnh tranh.