Thị trường FMCG Việt Nam 2026: Xu hướng "Trading Down", bán lẻ hiện đại lên ngôi và bài toán cho kênh GT

Chào mừng quý vị nhà phân phối, chủ cửa hàng tạp hóa, chủ siêu thị mini và các điểm bán lẻ truyền thống đã đến với bản tin phân tích thị trường FMCG nóng hổi nhất từ LYHU. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang có những chuyển biến tích cực, sức mua của người tiêu dùng ngày càng được cải thiện, thị trường FMCG năm 2026 tiếp tục chứng kiến những xu hướng đáng chú ý, mang đến cả cơ hội lẫn thách thức cho các nhà bán lẻ và nhà phân phối.

1. Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường bán lẻ Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu ấn tượng, đạt 2.546 nghìn tỷ đồng, tăng 11.1% so với cùng kỳ năm trước. Đà phục hồi này chủ yếu đến từ sự cải thiện niềm tin tiêu dùng, được thúc đẩy bởi chính sách giảm thuế VAT và nhu cầu sôi động về dịch vụ lưu trú, ăn uống. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 3.889,5 nghìn tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, các kênh bán lẻ hiện đại như siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi và thương mại điện tử đang có xu hướng phát triển mạnh mẽ, chiếm lĩnh thị phần từ kênh truyền thống. Theo báo cáo, Tổng giá trị giao dịch (GMV) trên 4 nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam đạt 264,8 nghìn tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2025.

Bên cạnh đó, xu hướng "Trading down" (mua sắm tiết kiệm) vẫn tiếp tục diễn ra, người tiêu dùng có xu hướng ưu tiên các sản phẩm có giá trị thực, cân nhắc kỹ các chương trình khuyến mãi và chuyển sang các dòng sản phẩm có dung tích lớn hoặc thương hiệu nội địa với mức giá hợp lý để tối ưu chi phí. Yếu tố chất lượng, an toàn và truy xuất nguồn gốc ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt đối với nhóm hàng thực phẩm. Nhiều doanh nghiệp bán lẻ cũng đang có chiến lược tập trung vào việc tối ưu hóa lợi nhuận trên mỗi điểm bán thay vì chỉ mở rộng số lượng cửa hàng.

2. Vì sao điều này quan trọng?

Những diễn biến này cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong hành vi và ưu tiên của người tiêu dùng Việt Nam. Sức mua tổng thể đang phục hồi, nhưng cách thức chi tiêu đã trở nên thông minh và có chọn lọc hơn. Sự phát triển của kênh bán lẻ hiện đại và thương mại điện tử không chỉ thay đổi thói quen mua sắm mà còn tạo áp lực cạnh tranh lớn lên các kênh bán lẻ truyền thống.

Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ, việc hiểu rõ những xu hướng này là yếu tố then chốt để điều chỉnh chiến lược kinh doanh, danh mục sản phẩm và phương thức tiếp cận khách hàng. Sự dịch chuyển sang các sản phẩm chất lượng, an toàn và có nguồn gốc rõ ràng đòi hỏi các nhà bán lẻ phải cẩn trọng hơn trong việc lựa chọn nhà cung cấp và sản phẩm. Đồng thời, việc tối ưu hóa chi phí và lợi nhuận trên từng điểm bán cũng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

3. Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh Bán lẻ Hiện đại (MT) đang hưởng lợi lớn từ sự phát triển này. Các chuỗi siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi, và các sàn thương mại điện tử cung cấp sự tiện lợi, đa dạng phương thức thanh toán và tính minh bạch về nguồn gốc sản phẩm, thu hút ngày càng nhiều người tiêu dùng. Các doanh nghiệp lớn như MWG và FRT đang tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ và củng cố chuỗi bán lẻ của mình.

Ngược lại, Kênh Bán lẻ Truyền thống (GT) bao gồm các cửa hàng tạp hóa, chợ truyền thống đang đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng tăng. Thị phần của kênh này có xu hướng thu hẹp, đặc biệt là tại các khu vực thành thị. Tuy nhiên, tại khu vực nông thôn, chợ truyền thống và tiệm tạp hóa gần nhà vẫn chiếm ưu thế tuyệt đối. Dù vậy, xu hướng "minimart hóa" và mua sắm online đang dần len lỏi vào cả khu vực nông thôn, cho thấy tiềm năng phát triển của các mô hình bán lẻ hiện đại tại đây trong tương lai.

Các thương hiệu nhỏ có thể gặp khó khăn trong việc cạnh tranh về giá và khuyến mãi với các thương hiệu lớn, nhưng lại có cơ hội nếu tập trung vào các ngách sản phẩm độc đáo, chất lượng cao hoặc sản phẩm địa phương, đáp ứng nhu cầu về sự minh bạch và nguồn gốc rõ ràng của người tiêu dùng.

4. LYHU góc nhìn thực chiến

Thị trường năm 2026 đang chứng kiến sự phân hóa rõ rệt. Người tiêu dùng thông thái hơn, đòi hỏi cao hơn về chất lượng, sự minh bạch và giá trị thực. Các nhà bán lẻ truyền thống cần nhanh chóng thích nghi để không bị bỏ lại phía sau.

Đối với các điểm bán lẻ (tạp hóa, siêu thị mini):

• Tập trung vào nhóm hàng thiết yếu và có lợi thế cạnh tranh: Ưu tiên các mặt hàng lương thực, thực phẩm đóng gói, sản phẩm chăm sóc cá nhân – là những nhóm ngành giữ vững tốc độ tăng trưởng tốt. Xem xét kỹ lưỡng các sản phẩm có thương hiệu uy tín, nguồn gốc rõ ràng và có câu chuyện thương hiệu hấp dẫn.
• Tối ưu hóa không gian và trưng bày: Trưng bày sản phẩm một cách khoa học, dễ tìm kiếm, đặc biệt là các mặt hàng có chương trình khuyến mãi hoặc sản phẩm mới. Nhấn mạnh các yếu tố "chất lượng", "an toàn", "nguồn gốc Việt Nam" nếu có.
• Nâng cao trải nghiệm khách hàng: Dù là cửa hàng nhỏ, việc tạo không gian mua sắm thân thiện, nhân viên tư vấn nhiệt tình, và các dịch vụ hỗ trợ (như thanh toán đa dạng, giao hàng tận nơi trong bán kính gần) có thể tạo nên sự khác biệt.
• Cân nhắc các mô hình bán hàng đa kênh: Nếu có thể, hãy bắt đầu xây dựng hiện diện trên các nền tảng online hoặc mạng xã hội để tiếp cận thêm khách hàng.

Đối với nhà phân phối:

• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm: Cung cấp các sản phẩm đáp ứng xu hướng "Trading down" (dung tích lớn, giá hợp lý) song song với các sản phẩm cao cấp, có chứng nhận chất lượng.
• Hỗ trợ điểm bán chuyển đổi số: Cung cấp các giải pháp công nghệ đơn giản, dễ sử dụng cho nhà bán lẻ để quản lý hàng tồn kho, đơn hàng và tương tác với khách hàng.
• Tập trung vào các thương hiệu có cam kết về chất lượng và bền vững: Đây là yếu tố ngày càng được người tiêu dùng quan tâm.

Cơ hội cho thương hiệu nhỏ:

• Xây dựng câu chuyện thương hiệu độc đáo: Tập trung vào nguồn gốc, quy trình sản xuất, giá trị cộng đồng hoặc tính bền vững để tạo sự kết nối với người tiêu dùng.
• Phát triển sản phẩm mới theo xu hướng: Đáp ứng nhu cầu về sản phẩm thuần chay, không chất bảo quản, tiện dụng hoặc các sản phẩm địa phương.
• Hợp tác với các kênh bán lẻ phù hợp: Chọn lọc các điểm bán lẻ có cùng định vị hoặc có tệp khách hàng mục tiêu tương đồng.

5. Gợi ý hành động

Để không ngừng phát triển trong bối cảnh thị trường FMCG năm 2026, các nhà bán lẻ và nhà phân phối hãy cân nhắc:

• Ưu tiên nhóm hàng tiêu dùng nhanh thiết yếu, đặc biệt là thực phẩm và chăm sóc cá nhân, với các sản phẩm có dung tích lớn hoặc giá cả hợp lý, đồng thời không quên những sản phẩm có chứng nhận chất lượng và nguồn gốc rõ ràng.
• Tăng cường hợp tác với các nhà cung cấp uy tín, minh bạch về nguồn gốc, và sẵn sàng hỗ trợ điểm bán trong việc trưng bày, quảng bá sản phẩm, cũng như cung cấp các giải pháp bán hàng hiện đại.