Thị trường FMCG 2026: Kênh tạp hóa, siêu thị mini & GT truyền thống đối mặt thách thức, tìm cơ hội chuyển mình

Chuyện gì đang xảy ra?

Tổng mức bán lẻ tăng trưởng ấn tượng: Số liệu từ Cục Thống kê cho thấy, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng Tám ước đạt 679,8 nghìn tỷ đồng, tăng 1,6% so với tháng trước và tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 8 tháng, mức tăng trưởng 13,3% so với cùng kỳ năm 2025 phản ánh sự phục hồi rõ rệt của sức mua nội địa. Các nhóm hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm tiếp tục duy trì mức tăng trưởng ổn định, trong khi các mặt hàng như nhiên liệu, vật liệu xây dựng, và hàng may mặc cũng ghi nhận sự tăng trưởng khả quan.

Sự trỗi dậy của kênh bán lẻ hiện đại và dịch chuyển của người tiêu dùng: Báo cáo thị trường cho thấy, trong khi kênh truyền thống (chợ, tạp hóa) có xu hướng thu hẹp thị phần, thì các kênh bán lẻ hiện đại như siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi và thương mại điện tử lại có sự bùng nổ mạnh mẽ. Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sự tiện lợi, đa dạng sản phẩm và tính minh bạch về nguồn gốc. Xu hướng "trading down" cũng xuất hiện, khi người tiêu dùng cân nhắc kỹ lưỡng hơn về giá cả và ưu tiên các sản phẩm có dung tích lớn hoặc thương hiệu nội địa có mức giá hợp lý.

Cải cách thuế và áp lực cạnh tranh: Việc áp dụng các chính sách thuế mới từ năm 2026 đang tạo thêm áp lực lên các điểm bán lẻ truyền thống, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ. Cùng với đó, sự cạnh tranh gay gắt từ các hình thức thương mại hiện đại và thương mại điện tử buộc các kênh GT phải có những bước đi chiến lược để thích ứng.

Vì sao điều này quan trọng?

Tác động đến thị trường FMCG: Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng và cấu trúc kênh phân phối có tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp FMCG. Các thương hiệu cần phải linh hoạt trong chiến lược sản phẩm, giá cả và kênh tiếp cận khách hàng. Việc nắm bắt xu hướng "ít đường", "xanh - sạch - lành mạnh" ngày càng phổ biến đòi hỏi sự đổi mới và tái định vị sản phẩm liên tục.

Tái cấu trúc kênh phân phối: Kênh General Trade (GT), vốn là xương sống của phân phối FMCG tại Việt Nam với độ phủ thị trường rộng, đang đứng trước giai đoạn tái cấu trúc quan trọng. Sự cạnh tranh từ kênh hiện đại và thương mại điện tử buộc các nhà bán lẻ truyền thống phải nâng cao năng lực cạnh tranh để giữ vững thị phần.

Cơ hội cho nhà bán lẻ thích ứng: Trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động, những nhà bán lẻ, nhà phân phối, và điểm bán lẻ nào có khả năng thích ứng nhanh chóng với xu hướng mới sẽ có cơ hội phát triển mạnh mẽ.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Cửa hàng tạp hóa và điểm bán lẻ truyền thống (GT): Kênh GT vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong doanh thu FMCG toàn quốc (khoảng 81% theo Nielsen IQ), nhưng đang chịu áp lực cạnh tranh ngày càng tăng. Sự trỗi dậy của các siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi, đặc biệt là việc các chuỗi bán lẻ lớn mở rộng mạnh mẽ về khu vực nông thôn, đang tạo ra thách thức lớn cho các cửa hàng tạp hóa truyền thống. Để tồn tại, các cửa hàng tạp hóa cần đổi mới, nâng cấp mô hình kinh doanh, có thể chuyển đổi sang mô hình siêu thị mini gia đình, cải thiện cách trưng bày hàng hóa và tăng cường các chương trình khuyến mãi.

Siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi (MT): Các chuỗi siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi tiếp tục đà tăng trưởng mạnh mẽ, chiếm lĩnh thị phần và thu hút người tiêu dùng nhờ sự tiện lợi, không gian mua sắm hiện đại và dịch vụ khách hàng tốt. Sự bùng nổ của các chuỗi này, đặc biệt là tại các khu chung cư và vùng ven đô, đang thay đổi cục diện bán lẻ. Các nhà bán lẻ lớn như WinCommerce, Bách Hóa Xanh đang đẩy mạnh mở rộng, không chỉ ở thành thị mà còn len lỏi về các vùng nông thôn.

Nhà phân phối: Áp lực cạnh tranh từ các kênh bán lẻ hiện đại và sự thay đổi trong hành vi người tiêu dùng đòi hỏi các nhà phân phối phải có chiến lược linh hoạt hơn. Họ cần tối ưu hóa chuỗi cung ứng, đa dạng hóa danh mục sản phẩm và hỗ trợ các điểm bán lẻ truyền thống trong việc thích ứng với sự thay đổi của thị trường.

Thương hiệu nhỏ: Các thương hiệu nhỏ có thể tìm thấy cơ hội trong việc tập trung vào các phân khúc thị trường ngách, phát triển sản phẩm đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới (ví dụ: sản phẩm tốt cho sức khỏe, hữu cơ) và tận dụng các kênh bán hàng trực tuyến hoặc các điểm bán lẻ linh hoạt.

LYHU góc nhìn thực chiến

Đối với điểm bán lẻ (tạp hóa, siêu thị mini):

• Tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng: Cải thiện cách trưng bày hàng hóa, giữ gìn vệ sinh cửa hàng, và tạo không gian mua sắm thoải mái, thân thiện.
• Đa dạng hóa sản phẩm: Bên cạnh các mặt hàng thiết yếu, cân nhắc bổ sung các sản phẩm theo xu hướng (ví dụ: đồ ăn vặt lành mạnh, đồ uống tốt cho sức khỏe, sản phẩm chăm sóc cá nhân có nguồn gốc tự nhiên).
• Ứng dụng công nghệ đơn giản: Xem xét việc sử dụng các ứng dụng quản lý bán hàng đơn giản hoặc các công cụ thanh toán điện tử để tăng tính tiện lợi và hiệu quả.
• Tăng cường tương tác: Xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng quen, lắng nghe nhu cầu và phản hồi của họ.

Đối với nhà phân phối:

• Nghiên cứu thị trường sâu sắc: Hiểu rõ xu hướng tiêu dùng tại từng khu vực, từng kênh bán lẻ để có kế hoạch phân phối phù hợp.
• Hỗ trợ điểm bán lẻ: Cung cấp các chương trình hỗ trợ đào tạo, tư vấn về trưng bày, khuyến mãi cho các điểm bán lẻ truyền thống để họ nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Tối ưu hóa logistics: Đảm bảo nguồn hàng ổn định, giao hàng nhanh chóng và hiệu quả, đặc biệt là với các đơn hàng nhỏ lẻ.
• Đẩy mạnh kênh online: Khám phá các nền tảng bán hàng trực tuyến hoặc hợp tác với các sàn thương mại điện tử để mở rộng kênh phân phối.

Đối với thương hiệu nhỏ:

• Tập trung vào giá trị cốt lõi: Xây dựng sản phẩm chất lượng, đáp ứng đúng nhu cầu của phân khúc khách hàng mục tiêu.
• Sáng tạo trong tiếp thị: Tận dụng các kênh truyền thông số, mạng xã hội để tiếp cận khách hàng mục tiêu một cách hiệu quả với chi phí hợp lý.
• Xây dựng cộng đồng: Tạo dựng sự kết nối và lòng trung thành với khách hàng thông qua các hoạt động tương tác và chương trình khách hàng thân thiết.

Gợi ý hành động

• Ưu tiên ngành hàng đáp ứng xu hướng sức khỏe và tiện lợi: Tập trung vào các sản phẩm có nhãn "ít đường", "hữu cơ", "lành mạnh", hoặc các sản phẩm chế biến sẵn, đồ ăn liền tiện dụng.
• Đổi mới cách trưng bày và khuyến mãi: Sắp xếp hàng hóa theo nhóm công dụng hoặc theo xu hướng tiêu dùng. Áp dụng các chương trình khuyến mãi sáng tạo, mang lại giá trị thực cho khách hàng thay vì chỉ giảm giá đơn thuần.
• Tăng cường kết nối với khách hàng qua kênh số: Sử dụng mạng xã hội, các ứng dụng nhắn tin để thông báo chương trình khuyến mãi, giới thiệu sản phẩm mới, hoặc đơn giản là duy trì tương tác thường xuyên với khách hàng.