Thị trường bán lẻ Việt Nam: Cuộc đua mở rộng quy mô và xu hướng dịch chuyển của người tiêu dùng

-> 1. Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ về quy mô và tốc độ mở rộng của các chuỗi bán lẻ hiện đại. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 3,89 triệu tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sức mua nội địa đang phục hồi mạnh mẽ.

Các "ông lớn" trong ngành như WinCommerce (WCM) liên tục mở rộng mạng lưới. Chỉ riêng 4 tháng đầu năm 2026, WCM đã mở ròng thêm 348 cửa hàng mới, tập trung mạnh vào mô hình WinMart+ tại khu vực nông thôn, chiếm 86% số điểm bán mới. Tính đến cuối tháng 2/2026, WinMart có 4.737 cửa hàng, là chuỗi bán lẻ có số lượng điểm bán lớn nhất ngành siêu thị. Bách Hóa Xanh cũng không kém cạnh khi đặt mục tiêu mở thêm 1.000 cửa hàng trong năm 2026 và đã mở rộng ra miền Bắc với 20 cửa hàng tại Ninh Bình vào cuối năm 2025.

Sự tăng trưởng này không chỉ đến từ việc mở rộng mạng lưới mà còn nhờ vào sự cải thiện doanh thu từ các cửa hàng hiện hữu. WinCommerce ghi nhận doanh thu tại các cửa hàng hiện hữu tăng 13-14% trong hai quý đầu năm 2026, đánh dấu quý thứ 8 liên tiếp tăng trưởng hai chữ số. Điều này cho thấy chất lượng tăng trưởng ngày càng được củng cố.

Bên cạnh đó, các chương trình khuyến mại tập trung quốc gia, như "The First Vietnam Grand Sale in 2026" diễn ra từ ngày 1-31/7/2026, cũng đang góp phần thúc đẩy sức mua và tạo động lực cho sản xuất, kinh doanh.

2. Vì sao điều này quan trọng?

Sự mở rộng mạnh mẽ của các chuỗi bán lẻ hiện đại cho thấy xu hướng dịch chuyển rõ rệt của người tiêu dùng từ kênh truyền thống sang các điểm mua sắm hiện đại. Điều này quan trọng vì nó phản ánh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, nơi người mua ngày càng ưu tiên sự tiện lợi, chất lượng hàng hóa được kiểm soát, giá cả minh bạch và trải nghiệm mua sắm tốt hơn.

Đối với thị trường FMCG, sự tăng trưởng của kênh bán lẻ hiện đại mở ra cơ hội tiếp cận trực tiếp với lượng lớn người tiêu dùng, đặc biệt là tại các khu vực đô thị và cả nông thôn đang được phủ sóng mạnh mẽ. Các nhà phân phối và thương hiệu cần nhanh chóng thích ứng để đảm bảo sản phẩm có mặt trên kệ hàng của các chuỗi bán lẻ lớn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Ngoài ra, sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa các chuỗi bán lẻ hiện đại cũng thúc đẩy sự đổi mới trong mô hình kinh doanh, ứng dụng công nghệ và nâng cao hiệu quả hoạt động. Điều này tạo động lực cho toàn ngành bán lẻ phát triển, từ đó góp phần vào sự tăng trưởng chung của nền kinh tế.

3. Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Sự phát triển của hệ thống bán lẻ hiện đại (MT) đang tạo ra áp lực cạnh tranh đáng kể lên kênh truyền thống (GT), bao gồm các cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini. Mặc dù kênh GT vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thị trường bán lẻ Việt Nam (khoảng 75-80% thị phần dự kiến trong 5 năm tới), nhưng xu hướng dịch chuyển của người tiêu dùng sang kênh MT ngày càng rõ rệt.

Các chuỗi bán lẻ hiện đại có lợi thế về quy mô, khả năng đàm phán giá tốt với nhà cung cấp, hệ thống logistics hiệu quả và trải nghiệm mua sắm vượt trội, thu hút ngày càng nhiều khách hàng. Điều này có thể khiến các điểm bán lẻ truyền thống gặp khó khăn trong việc cạnh tranh về giá cả, sự đa dạng của sản phẩm và dịch vụ khách hàng.

Tuy nhiên, kênh GT vẫn có những lợi thế riêng như sự gần gũi, quen thuộc với người tiêu dùng địa phương, khả năng đáp ứng nhu cầu tức thời và sự linh hoạt trong các chương trình khuyến mãi nhỏ lẻ. Các nhà phân phối nhỏ và các thương hiệu địa phương có thể tận dụng những lợi thế này để duy trì và phát triển thị phần của mình, đặc biệt là ở những khu vực mà kênh MT chưa phủ sóng mạnh.

Đối với các nhà phân phối, việc tập trung vào kênh MT có thể mang lại doanh thu lớn và ổn định hơn, nhưng cũng đòi hỏi sự chuyên nghiệp hóa trong quản lý, logistics và quan hệ đối tác. Ngược lại, việc phục vụ kênh GT đòi hỏi sự linh hoạt và khả năng đáp ứng các đơn hàng nhỏ lẻ, đa dạng.

4. LYHU góc nhìn thực chiến

Trong bối cảnh thị trường bán lẻ hiện đại đang phát triển mạnh mẽ, các nhà bán lẻ và nhà phân phối cần có những chiến lược thích ứng linh hoạt. Đối với các chủ cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini (kênh GT), điều quan trọng là phải hiểu rõ khách hàng mục tiêu của mình. Nếu tập trung vào phân khúc bình dân, cần tối ưu hóa chi phí nhập hàng, đảm bảo nguồn cung ổn định các mặt hàng thiết yếu và có chính sách giá cạnh tranh. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng, tạo sự khác biệt bằng các dịch vụ cá nhân hóa, giao hàng tận nơi hoặc các chương trình tích điểm, tri ân khách hàng thân thiết.

Đối với các nhà phân phối, việc đa dạng hóa danh mục sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của cả kênh MT và GT là cần thiết. Cần đầu tư vào hệ thống logistics, quản lý kho bãi hiệu quả để giảm chi phí và thời gian giao hàng. Xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược với các chuỗi bán lẻ hiện đại, đồng thời tiếp tục hỗ trợ và phát triển các điểm bán lẻ truyền thống, vì đây vẫn là kênh phân phối quan trọng, đặc biệt ở các vùng nông thôn.

Các thương hiệu nhỏ có cơ hội tìm kiếm những "ngách" thị trường mà các chuỗi lớn chưa tập trung sâu. Việc phát triển các sản phẩm độc đáo, chất lượng cao, có câu chuyện thương hiệu hấp dẫn có thể thu hút sự chú ý của người tiêu dùng. Hợp tác với các nhà phân phối có mạng lưới tốt hoặc tìm kiếm cơ hội bán hàng trực tiếp qua các nền tảng thương mại điện tử cũng là những hướng đi tiềm năng.

Đặc biệt, với sự phát triển của công nghệ, việc ứng dụng các giải pháp số trong quản lý bán hàng, theo dõi tồn kho, phân tích dữ liệu khách hàng sẽ giúp tối ưu hóa hoạt động và đưa ra quyết định kinh doanh hiệu quả hơn.

5. Gợi ý hành động

Đối với nhà bán lẻ/Nhà phân phối:

• Ưu tiên nhóm hàng theo xu hướng: Tập trung vào các ngành hàng có tốc độ tăng trưởng cao tại kênh bán lẻ hiện đại như thực phẩm tươi sống, sản phẩm đóng gói tiện lợi, đồ uống, sản phẩm chăm sóc cá nhân. Song song đó, đừng quên các mặt hàng thiết yếu, giá tốt luôn được người tiêu dùng kênh GT ưa chuộng.
• Tối ưu hóa trưng bày và trải nghiệm khách hàng: Cải thiện cách sắp xếp hàng hóa trên kệ theo từng khu vực (MT/GT), đảm bảo sự gọn gàng, bắt mắt. Đối với kênh MT, chú trọng vào trải nghiệm mua sắm tiện lợi, sạch sẽ, hiện đại. Đối với kênh GT, hãy biến cửa hàng thành điểm đến thân thiện, cá nhân hóa dịch vụ.
• Nắm bắt cơ hội từ các chương trình khuyến mãi: Tận dụng các chương trình khuyến mãi của nhà cung cấp và các chương trình kích cầu quốc gia để tăng doanh số bán hàng và thu hút khách hàng.