Thị trường bán lẻ 2026: Chuỗi hiện đại bành trướng, tiêu dùng xanh lên ngôi - Nhà phân phối và điểm bán lẻ truyền thống đối mặt thách thức và cơ hội

Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động mạnh mẽ, đặc biệt là sự bành trướng của các chuỗi bán lẻ hiện đại và sự dịch chuyển hành vi tiêu dùng sang các sản phẩm xanh, bền vững. Theo báo cáo gần đây, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 7 tháng đầu năm 2026 đã tăng trưởng ấn tượng 13,1% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy sức mua nội địa đang phục hồi và là động lực chính cho nền kinh tế. Các chuỗi bán lẻ lớn như WinCommerce (với Bách Hóa Xanh) đang mở rộng mạnh mẽ với hàng trăm cửa hàng mới được khai trương chỉ trong vài tháng đầu năm 2026. Bên cạnh đó, các nhà bán lẻ quốc tế như Central Retail cũng đang tích cực kết nối với các doanh nghiệp nội địa để đưa hàng Việt vào hệ thống phân phối hiện đại của mình, với hơn 100 doanh nghiệp đã tham gia các sự kiện xúc tiến thương mại gần đây. Xu hướng tiêu dùng xanh cũng ngày càng rõ nét, với nhu cầu về sản phẩm thân thiện môi trường tăng trung bình 15% mỗi năm, và doanh số nhóm hàng này tại các hệ thống bán lẻ hiện đại tăng tới 40-60% trong các chương trình khuyến mãi. Sự phát triển của thương mại điện tử cũng tiếp tục là một động lực tăng trưởng quan trọng, với quy mô đạt 32 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến tiếp tục tăng trưởng nhanh chóng trong năm 2026.

Vì sao điều này quan trọng?

Những chuyển động này có ý nghĩa quan trọng đối với toàn bộ hệ sinh thái bán lẻ FMCG. Sự mở rộng của các chuỗi bán lẻ hiện đại không chỉ thay đổi bộ mặt kênh phân phối, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng sản phẩm, quy trình quản lý và trải nghiệm khách hàng. Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ truyền thống (GT), đây là cả cơ hội và thách thức. Họ có thể mất thị phần nếu không thích ứng, nhưng cũng có thể tìm thấy cơ hội hợp tác, cung cấp hàng hóa chất lượng cao cho các chuỗi bán lẻ mới. Sự gia tăng nhu cầu về sản phẩm xanh, bền vững cũng mở ra một phân khúc thị trường mới đầy tiềm năng, đòi hỏi các nhà sản xuất và nhà phân phối phải có những điều chỉnh trong chiến lược sản phẩm và truyền thông. Bên cạnh đó, sự thúc đẩy của chuyển đổi số và thương mại điện tử cũng đòi hỏi các điểm bán lẻ truyền thống phải nhanh chóng cập nhật công nghệ để không bị bỏ lại phía sau.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT (General Trade - kênh truyền thống) đang đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng tăng từ các mô hình bán lẻ hiện đại (MT - Modern Trade) như siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi. Các chuỗi bán lẻ như WinMart/WinMart+ đang mở rộng mạnh mẽ, đặc biệt ở các khu vực đô thị và nông thôn, thu hút một lượng lớn khách hàng nhờ sự tiện lợi, đa dạng sản phẩm và các chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Bách Hóa Xanh, ví dụ, đã mở thêm 671 cửa hàng chỉ trong hơn 6 tháng đầu năm 2026, nâng tổng số điểm bán lên 3.230. Điều này có nghĩa là các cửa hàng tạp hóa, tiệm thuốc nhỏ lẻ truyền thống cần phải có những chiến lược để giữ chân khách hàng và tìm kiếm lợi thế cạnh tranh. Các nhà phân phối nhỏ có thể gặp khó khăn trong việc cạnh tranh về giá và quy mô với các nhà phân phối lớn phục vụ cho các chuỗi MT. Tuy nhiên, sự phát triển của các chuỗi bán lẻ hiện đại cũng tạo cơ hội cho các nhà sản xuất và nhà phân phối nhỏ có sản phẩm chất lượng, độc đáo, đáp ứng tiêu chí về nguồn gốc, an toàn thực phẩm để đưa hàng vào các hệ thống siêu thị này, như những gì Central Retail đang tìm kiếm thông qua các chương trình kết nối giao thương. Các thương hiệu nhỏ có thể tận dụng xu hướng tiêu dùng xanh để tạo sự khác biệt và tiếp cận phân khúc khách hàng quan tâm đến yếu tố môi trường và sức khỏe.

LYHU góc nhìn thực chiến

Thị trường đang không ngừng biến động, đòi hỏi sự linh hoạt và nhạy bén từ các nhà phân phối và điểm bán lẻ. Đối với các điểm bán lẻ truyền thống, việc nâng cao trải nghiệm khách hàng là yếu tố then chốt. Hãy tập trung vào việc sắp xếp hàng hóa gọn gàng, sạch sẽ, trưng bày bắt mắt và cung cấp dịch vụ tư vấn nhiệt tình. Cân nhắc đa dạng hóa sản phẩm, đặc biệt là các mặt hàng địa phương, đặc sản hoặc các sản phẩm có chứng nhận "xanh", "sạch" để tạo sự khác biệt. Tích hợp công nghệ đơn giản như sử dụng mã QR để khách hàng tra cứu thông tin sản phẩm hoặc thanh toán không tiền mặt cũng là một hướng đi đáng cân nhắc. Đối với nhà phân phối, việc xây dựng mối quan hệ bền chặt với các điểm bán lẻ truyền thống là vô cùng quan trọng. Cung cấp các chương trình hỗ trợ về trưng bày, khuyến mãi, và đặc biệt là đào tạo kiến thức sản phẩm cho nhân viên bán hàng tại điểm bán. Đồng thời, chủ động tìm kiếm cơ hội hợp tác với các chuỗi bán lẻ hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng và quy trình. Đối với thương hiệu nhỏ, xu hướng tiêu dùng xanh và sự quan tâm đến nguồn gốc sản phẩm là cơ hội vàng. Hãy tập trung vào việc xây dựng câu chuyện thương hiệu, nhấn mạnh vào yếu tố bền vững, an toàn cho sức khỏe. Đầu tư vào bao bì thân thiện môi trường và các chứng nhận liên quan sẽ giúp tăng sức cạnh tranh và tạo niềm tin với người tiêu dùng.

Gợi ý hành động

• Ưu tiên nhóm hàng có xu hướng tăng trưởng: Tập trung vào các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, thực phẩm tươi sống, sản phẩm có chứng nhận "xanh", "sạch", hữu cơ.
• Tối ưu hóa trưng bày và không gian bán hàng: Sắp xếp hàng hóa khoa học, dễ tìm kiếm, tạo điểm nhấn cho các sản phẩm mới hoặc sản phẩm khuyến mãi. Đảm bảo không gian mua sắm sạch sẽ, thoáng đãng.
• Nâng cao dịch vụ khách hàng: Đào tạo nhân viên bán hàng về kiến thức sản phẩm, kỹ năng tư vấn và xử lý tình huống. Xây dựng mối quan hệ thân thiết với khách hàng quen thuộc thông qua các chương trình khách hàng thân thiết hoặc ưu đãi đặc biệt.