Thách thức nhân sự đối với cửa hàng bán lẻ FMCG tại Việt Nam năm 2026

Chuyện gì đang xảy ra?

Thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2026 đang chứng kiến một cuộc khủng hoảng ngầm về nhân sự, đặc biệt là tại các điểm bán lẻ truyền thống (GT) và siêu thị mini. Tình trạng thiếu hụt nhân viên bán hàng, thu ngân, và nhân viên kho trở nên trầm trọng hơn bao giờ hết. Các báo cáo gần đây từ các hiệp hội bán lẻ cho thấy tỷ lệ nghỉ việc tại các cửa hàng nhỏ lẻ có thể lên đến 40-50% mỗi năm, cao hơn đáng kể so với các kênh bán lẻ hiện đại (MT). Nguyên nhân chính được chỉ ra là do mức lương cạnh tranh thấp, điều kiện làm việc vất vả, ít cơ hội thăng tiến, và sự gia tăng của các mô hình kinh doanh trực tuyến đòi hỏi nhân lực linh hoạt hơn. Nhiều chủ cửa hàng cho biết họ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm ứng viên có thái độ làm việc tốt và sự gắn bó lâu dài.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự thiếu hụt nhân sự chất lượng cao ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm khách hàng và hiệu quả hoạt động của các điểm bán lẻ FMCG. Nhân viên thiếu kinh nghiệm hoặc không đủ số lượng có thể dẫn đến sai sót trong bán hàng, trưng bày hàng hóa kém hấp dẫn, chậm trễ trong việc bổ sung hàng hóa, và dịch vụ khách hàng không đạt yêu cầu. Điều này không chỉ làm giảm doanh số bán hàng mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh thương hiệu của cửa hàng và các sản phẩm mà họ kinh doanh. Đối với các nhà phân phối và thương hiệu, việc các điểm bán thiếu nhân sự ổn định đồng nghĩa với việc giảm hiệu quả của các chương trình khuyến mãi, trưng bày tại điểm bán, và khả năng tiếp cận người tiêu dùng cuối cùng. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhân sự chính là yếu tố then chốt quyết định sự thành bại của một điểm bán.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT (cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini) đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Các chủ cửa hàng nhỏ lẻ thường không có đủ nguồn lực để đưa ra các gói đãi ngộ hấp dẫn hay chương trình đào tạo bài bản như các chuỗi bán lẻ hiện đại. Điều này khiến họ khó cạnh tranh để thu hút và giữ chân nhân viên. Nhiều cửa hàng buộc phải giảm giờ hoạt động hoặc từ chối một số đơn hàng do thiếu người. Ngược lại, các chuỗi bán lẻ hiện đại (MT) như Bách Hóa Xanh, WinMart+ có lợi thế hơn nhờ quy mô lớn, nguồn lực tài chính dồi dào và các chương trình phúc lợi, đào tạo chuyên nghiệp hơn, giúp họ phần nào giải quyết bài toán nhân sự. Tuy nhiên, ngay cả các chuỗi lớn cũng không tránh khỏi những khó khăn nhất định, đặc biệt là ở các vị trí đòi hỏi kỹ năng mềm và sự am hiểu sản phẩm sâu sắc. Các nhà phân phối có thể gặp khó khăn trong việc triển khai các hoạt động activation tại điểm bán nếu nhân sự tại đó không đủ năng lực hoặc không có thời gian. Các thương hiệu nhỏ, vốn phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ từ điểm bán lẻ, càng dễ bị tổn thương hơn khi thiếu vắng nhân viên bán hàng nhiệt tình.

LYHU góc nhìn thực chiến

Tại LYHU, chúng tôi nhận thấy rõ ràng bài toán nhân sự này đang là thách thức lớn nhất đối với phần đông các điểm bán lẻ truyền thống và siêu thị mini hiện nay. Thay vì chỉ tập trung vào việc tìm kiếm nhân viên mới, các chủ cửa hàng cần có chiến lược giữ chân nhân viên hiện tại. Điều này bao gồm việc xây dựng một môi trường làm việc tích cực, lắng nghe ý kiến của nhân viên, và có những chính sách đãi ngộ công bằng, dù là nhỏ nhưng thiết thực. Ví dụ, ngoài lương cơ bản, có thể xem xét thưởng theo doanh số, thưởng theo sự gắn bó, hoặc các phúc lợi đơn giản như hỗ trợ bữa ăn, chi phí đi lại. Việc đào tạo kỹ năng bán hàng, kiến thức sản phẩm cũng rất quan trọng. Một nhân viên được đào tạo tốt không chỉ phục vụ khách hàng tốt hơn mà còn cảm thấy tự tin và có giá trị hơn trong công việc. Đối với các nhà phân phối, việc hỗ trợ điểm bán trong công tác đào tạo nhân sự, cung cấp tài liệu bán hàng, và có các chương trình chăm sóc điểm bán tốt hơn sẽ là lợi thế cạnh tranh lớn. Các thương hiệu nhỏ có thể hợp tác với nhà phân phối để tổ chức các buổi training ngắn hạn ngay tại điểm bán, hoặc cung cấp các công cụ hỗ trợ bán hàng trực quan, dễ hiểu.

Gợi ý hành động

Để vượt qua thách thức nhân sự trong năm 2026, các nhà bán lẻ và nhà phân phối nên tập trung vào các hành động sau:

• Ưu tiên giữ chân nhân viên hiện tại: Xây dựng các chính sách đãi ngộ linh hoạt, công nhận và khen thưởng xứng đáng cho những nhân viên có đóng góp. Tổ chức các buổi gặp gỡ định kỳ để lắng nghe và giải quyết các khó khăn của nhân viên.
• Đầu tư vào đào tạo kỹ năng bán hàng và sản phẩm: Cung cấp các khóa đào tạo ngắn, hiệu quả về kỹ năng giao tiếp, tư vấn sản phẩm, kỹ năng xử lý tình huống và kiến thức về các ngành hàng mới.
• Ứng dụng công nghệ hỗ trợ: Khám phá các giải pháp công nghệ đơn giản giúp tự động hóa một số quy trình, giảm tải công việc cho nhân viên, ví dụ như phần mềm quản lý kho, máy POS tự động tính tiền.