Nhân sự ngành bán lẻ FMCG: Cửa hàng nhỏ 'khát' nhân viên, chuỗi lớn đối mặt thách thức tuyển dụng

Tình hình nhân sự ngành bán lẻ FMCG: Cửa hàng nhỏ "khát" nhân viên, chuỗi lớn đối mặt thách thức tuyển dụng

Thị trường bán lẻ FMCG tại Việt Nam trong những tháng cuối năm 2026 đang chứng kiến một bức tranh nhân sự đầy biến động. Trong khi các cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini truyền thống (GT) gặp khó khăn trong việc tìm kiếm và giữ chân nhân viên, thì các chuỗi bán lẻ hiện đại (MT) và các tập đoàn lớn lại đối mặt với thách thức trong việc tuyển dụng nhân sự có kỹ năng và đáp ứng yêu cầu về chuyên môn. Nhu cầu tuyển dụng tăng cao nhưng nguồn cung ứng viên chất lượng lại có phần hạn chế, tạo nên một cuộc cạnh tranh gay gắt trên thị trường lao động ngành bán lẻ.

Các tin tức gần đây cho thấy, nhiều doanh nghiệp bán lẻ đang đẩy mạnh tuyển dụng để chuẩn bị cho mùa cao điểm cuối năm. Ví dụ, Central Retail Vietnam đang tuyển dụng nhân viên Admin với các phúc lợi hấp dẫn, trong khi các trang tuyển dụng như JobsGO và CareerViet.vn liên tục cập nhật hàng trăm vị trí mới trong ngành FMCG, từ nhân viên kinh doanh kênh GT, nhân viên trưng bày tại cửa hàng, đến các vị trí quản lý ngành hàng và trưởng phòng kho vận. Tuy nhiên, dù nhu cầu tuyển dụng lớn, các doanh nghiệp vẫn đang vật lộn để tìm được ứng viên phù hợp. Một báo cáo cho thấy, 77% doanh nghiệp muốn tuyển dụng nhưng chỉ có 28.1% ứng viên sẵn sàng nhảy việc, đồng thời 23% doanh nghiệp thiếu ứng viên có kỹ năng phù hợp (skill gap) .

Chuyện gì đang xảy ra?

Tình hình nhân sự ngành bán lẻ FMCG tại Việt Nam trong quý IV/2026 đang cho thấy sự "khát" nhân lực trầm trọng ở các điểm bán lẻ truyền thống (GT) và những thách thức trong việc thu hút nhân tài ở các chuỗi bán lẻ hiện đại (MT). Các cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân viên bán hàng, nhân viên thu ngân do mức lương cạnh tranh và điều kiện làm việc đôi khi chưa hấp dẫn. Theo khảo sát, có tới 80% siêu thị mini đóng cửa sau 5-6 tháng hoạt động, một phần do thiếu hụt nhân sự vận hành hiệu quả .

Ngược lại, các tập đoàn bán lẻ lớn như Central Retail Vietnam, cùng các công ty đang tuyển dụng nhân viên cho các vị trí như Category Executive, Brand Commercial, Chuyên viên Kho vận, đều đưa ra các gói phúc lợi cạnh tranh, bao gồm lương thưởng, bảo hiểm, phụ cấp và cơ hội đào tạo . Tuy nhiên, ngay cả những doanh nghiệp này cũng đối mặt với áp lực tuyển dụng, đặc biệt là về mặt kỹ năng. Báo cáo cho thấy, 23% doanh nghiệp thiếu ứng viên có kỹ năng phù hợp, và 22.5% chịu áp lực từ sự thay đổi hành vi của Gen Z, thế hệ lao động mới với những yêu cầu khác biệt về môi trường làm việc và cơ hội phát triển .

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng và sự lên ngôi của thế hệ khách hàng mới (Gen Z, Gen Alpha) cũng đặt ra yêu cầu mới về chất lượng nhân sự. Các nhân viên bán lẻ cần không chỉ có kỹ năng bán hàng cơ bản mà còn cần hiểu biết về sản phẩm, có khả năng tư vấn, và thậm chí là am hiểu về công nghệ để hỗ trợ trải nghiệm mua sắm cá nhân hóa .

Vì sao điều này quan trọng?

Vấn đề nhân sự ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động và khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp bán lẻ FMCG. Sự thiếu hụt nhân viên có thể dẫn đến tình trạng quá tải công việc cho nhân viên hiện tại, giảm chất lượng dịch vụ khách hàng, ảnh hưởng đến doanh số bán hàng và cuối cùng là suy giảm lợi nhuận. Đối với các điểm bán lẻ truyền thống, việc không có đủ nhân viên có thể khiến họ bỏ lỡ cơ hội bán hàng, đặc biệt trong các mùa cao điểm như cuối năm 2026 .

Đối với các chuỗi bán lẻ hiện đại, việc tuyển dụng nhân sự có kỹ năng phù hợp là yếu tố then chốt để triển khai các chiến lược bán hàng đa kênh, ứng dụng công nghệ và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Nếu không có đội ngũ đủ năng lực, các doanh nghiệp sẽ khó lòng thích ứng với xu hướng thị trường, như cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm hay tích hợp thương mại điện tử và bán lẻ truyền thống (O2O) .

Hơn nữa, thị trường lao động cạnh tranh đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư vào việc thu hút và giữ chân nhân tài. Chi phí tuyển dụng, đào tạo và giữ chân nhân viên có thể tăng cao, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngành bán lẻ đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ nhưng cũng đầy thách thức, với mục tiêu tăng trưởng bình quân 10%/năm trong giai đoạn 2026-2030 .

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Kênh GT (Cửa hàng tạp hóa, Siêu thị mini): Kênh GT đang chịu tác động nặng nề nhất từ sự thiếu hụt nhân sự. Các chủ cửa hàng nhỏ thường khó cạnh tranh về mức lương và phúc lợi so với các chuỗi lớn, dẫn đến tình trạng nhân viên dễ dàng nghỉ việc để tìm kiếm cơ hội tốt hơn. Điều này gây khó khăn trong việc duy trì hoạt động ổn định, đặc biệt là vào các giờ cao điểm hoặc mùa lễ hội. Hậu quả là nhiều cửa hàng có thể phải giảm giờ mở cửa hoặc thậm chí đóng cửa vĩnh viễn do không tìm được người vận hành . Họ cũng có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận các chương trình khuyến mãi từ nhà phân phối nếu không có đủ nhân viên để thực hiện các hoạt động trưng bày, tư vấn .

Kênh MT (Siêu thị hiện đại, Chuỗi cửa hàng tiện lợi): Mặc dù có lợi thế về nguồn lực, kênh MT vẫn đối mặt với thách thức tuyển dụng nhân sự có kỹ năng chuyên môn cao, đặc biệt là các vị trí đòi hỏi hiểu biết về công nghệ, phân tích dữ liệu hoặc quản lý trải nghiệm khách hàng. Áp lực từ sự thay đổi của thế hệ lao động mới (Gen Z) cũng đòi hỏi các chuỗi bán lẻ phải thay đổi cách tiếp cận tuyển dụng và quản lý. Các doanh nghiệp này có thể được lợi khi thu hút được những ứng viên có năng lực tốt, nhưng cũng phải đối mặt với chi phí nhân sự cao hơn và sự cạnh tranh gay gắt hơn trong việc thu hút nhân tài . Các thương hiệu nhỏ hơn hoặc các nhà phân phối nhỏ có thể gặp khó khăn hơn trong việc cạnh tranh nguồn nhân lực với các chuỗi lớn.

LYHU góc nhìn thực chiến

Trong bối cảnh thị trường nhân sự bán lẻ FMCG đang có những biến động mạnh mẽ, các nhà phân phối và điểm bán lẻ cần có những chiến lược ứng phó linh hoạt và thực tế.

Đối với điểm bán lẻ (Tạp hóa, Siêu thị mini):

• Tập trung vào đào tạo và giữ chân nhân viên hiện tại: Thay vì chỉ tập trung vào tuyển dụng mới, hãy đầu tư vào việc đào tạo để nâng cao kỹ năng cho nhân viên hiện có. Tạo môi trường làm việc tích cực, lắng nghe ý kiến của nhân viên và có những chính sách đãi ngộ hợp lý (dù không thể bằng các chuỗi lớn, nhưng có thể là sự linh hoạt về thời gian, thưởng theo doanh số cá nhân, hoặc các phúc lợi nhỏ mang tính cá nhân hóa).
• Tối ưu hóa quy trình làm việc: Rà soát lại các quy trình vận hành hàng ngày để giảm thiểu các công việc thủ công, lặp đi lặp lại. Ứng dụng công nghệ đơn giản (ví dụ: phần mềm quản lý bán hàng POS) để tự động hóa một số khâu như tính tiền, quản lý tồn kho, giúp nhân viên tập trung vào việc phục vụ khách hàng.
• Xây dựng mối quan hệ tốt với nhà cung cấp/nhà phân phối: Tận dụng sự hỗ trợ từ các nhà phân phối lớn như LYHU. Các chương trình hỗ trợ trưng bày, khuyến mãi, hoặc thậm chí là chia sẻ nhân sự bán hàng tạm thời có thể giúp cửa hàng vượt qua giai đoạn khó khăn.

Đối với nhà phân phối (NPP) và Thương hiệu nhỏ:

• Đầu tư vào đội ngũ nhân sự của mình: Đảm bảo đội ngũ nhân viên kinh doanh, tiếp thị của NPP được đào tạo bài bản, có kỹ năng tư vấn và hỗ trợ điểm bán hiệu quả. Đây là yếu tố cạnh tranh quan trọng, đặc biệt khi các điểm bán lẻ đang gặp khó khăn về nhân sự.
• Cung cấp giải pháp hỗ trợ điểm bán: Thay vì chỉ tập trung vào bán hàng, hãy cung cấp các giải pháp toàn diện hơn cho điểm bán lẻ, bao gồm hỗ trợ về trưng bày hàng hóa, chương trình khuyến mãi, công cụ bán hàng, và đặc biệt là đào tạo nhân viên tại điểm bán về sản phẩm và kỹ năng bán hàng.
• Tận dụng các nền tảng phân phối hiện đại: Các nền tảng như LYHU có thể giúp NPP và thương hiệu nhỏ tiếp cận nhiều điểm bán lẻ hơn, tối ưu hóa quy trình đặt hàng và giao nhận, giảm bớt gánh nặng về nhân sự cho cả hai bên.

Cơ hội cho thương hiệu nhỏ: Trong bối cảnh các chuỗi lớn đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân sự có kỹ năng chuyên môn sâu, các thương hiệu nhỏ có thể tập trung vào việc xây dựng đội ngũ nhân sự bán hàng tinh gọn, am hiểu sản phẩm và có khả năng tạo kết nối cá nhân với khách hàng tại các điểm bán. Việc có một đội ngũ bán hàng linh hoạt, am hiểu thị trường ngách có thể là lợi thế cạnh tranh.

Gợi ý hành động

Để vượt qua thách thức về nhân sự trong ngành bán lẻ FMCG giai đoạn cuối năm 2026, các nhà bán lẻ và nhà phân phối nên tập trung vào các hành động sau:

• Ưu tiên giữ chân nhân viên: Triển khai các chương trình giữ chân nhân viên hiệu quả bằng cách lắng nghe, thấu hiểu và có những chính sách đãi ngộ phù hợp với điều kiện của từng điểm bán.
• Đầu tư vào đào tạo kỹ năng: Tập trung đào tạo nhân viên về kiến thức sản phẩm, kỹ năng bán hàng, và ứng dụng công nghệ cơ bản để nâng cao năng suất và chất lượng phục vụ.
• Tận dụng công nghệ và nền tảng số: Sử dụng các công cụ quản lý bán hàng, nền tảng phân phối trực tuyến để tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm tải công việc cho nhân viên và tăng cường khả năng kết nối với khách hàng.