Cửa hàng tiện lợi Việt Nam: Không gian thứ ba của Gen Z và những thay đổi tất yếu

Chuyện gì đang xảy ra?

Các cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam không chỉ đơn thuần cung cấp sự "nhanh - gọn - tiện lợi" mà còn đang biến đổi thành không gian trải nghiệm cho thế hệ Gen Z. Theo một khảo sát gần đây, 72% người tiêu dùng ghé thăm các chuỗi cửa hàng tiện lợi ít nhất một lần mỗi tuần, và đáng chú ý, 38% trong số đó ở lại cửa hàng trên 30 phút. Gen Z, với nhu cầu tìm kiếm một không gian "thứ ba" ngoài nhà và nơi làm việc/học tập, đang biến các cửa hàng tiện lợi thành điểm hẹn hò, làm việc nhóm, hoặc đơn giản là nơi thư giãn. Sự thay đổi này đã tái định nghĩa vai trò của cửa hàng tiện lợi, từ một điểm giao dịch đơn thuần sang một điểm đến mang tính trải nghiệm và gắn kết xã hội. Các chuỗi cửa hàng lớn như Circle K, FamilyMart, GS25, và 7-Eleven đang tích cực mở rộng mạng lưới và đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ để đáp ứng thị hiếu này. Đặc biệt, các thương hiệu quốc tế như 7-Eleven và GS25 đang đẩy mạnh xâm nhập thị trường Hà Nội, cho thấy tiềm năng tăng trưởng lớn của khu vực này.

Vì sao điều này quan trọng?

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của Gen Z có tác động sâu sắc đến toàn bộ thị trường FMCG và bán lẻ. Các nhà bán lẻ không còn có thể chỉ dựa vào sự tiện lợi về vị trí hay giá cả. Thay vào đó, họ cần tập trung vào việc tạo ra những trải nghiệm độc đáo, mang đậm dấu ấn cá nhân và kết nối cảm xúc với khách hàng. Gen Z, với sức mua ngày càng tăng và khả năng định hình xu hướng, đang buộc các thương hiệu phải thay đổi chiến lược marketing và sản phẩm. Họ tìm kiếm sự chân thực, trải nghiệm có chiều sâu và các giá trị bền vững, thay vì chỉ chạy theo các chương trình giảm giá hay influencer marketing truyền thống. Đối với các nhà phân phối và điểm bán lẻ, việc hiểu rõ và đáp ứng được những thay đổi này là yếu tố then chốt để duy trì và phát triển. Thị trường FMCG Việt Nam được dự báo sẽ tăng trưởng với tốc độ CAGR đạt 12,05% trong giai đoạn 2024-2029, với quy mô thị trường bán lẻ dự kiến đạt 488,08 tỷ USD vào năm 2029, cho thấy tiềm năng to lớn nhưng cũng đầy cạnh tranh.

Ảnh hưởng đến kênh GT/MT như thế nào?

Các cửa hàng tiện lợi, vốn thuộc kênh bán lẻ hiện đại (MT), đang có lợi thế trong việc thu hút Gen Z nhờ khả năng tạo ra không gian trải nghiệm và cung cấp các sản phẩm đa dạng, đáp ứng nhu cầu "niềm vui tức thời" của thế hệ này. Các chuỗi như GS25, với phong cách "Hàn hóa" độc đáo, hay Circle K với không gian trẻ trung, là những ví dụ điển hình. Điều này tạo áp lực lên kênh truyền thống (GT), đặc biệt là các cửa hàng tạp hóa nhỏ lẻ, vốn thường chỉ tập trung vào các mặt hàng thiết yếu và ít có khả năng đầu tư vào không gian hay dịch vụ trải nghiệm. Tuy nhiên, sự phát triển của các chuỗi siêu thị mini như Bách Hóa Xanh và WinMart+ cũng đang góp phần "đưa siêu thị về gần nhà", đáp ứng nhu cầu tiện lợi của người dân, kể cả ở khu vực nông thôn. Các nhà phân phối cần có chiến lược linh hoạt để vừa phục vụ hiệu quả kênh GT truyền thống, vừa hỗ trợ phát triển các điểm bán MT hiện đại có khả năng thu hút Gen Z. Các thương hiệu nhỏ có thể tìm thấy cơ hội bằng cách tập trung vào các sản phẩm độc đáo, có câu chuyện thương hiệu hoặc mang tính cá nhân hóa cao, phù hợp với xu hướng "xa xỉ thầm lặng" và đề cao giá trị của Gen Z.

LYHU góc nhìn thực chiến

Để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua bán lẻ hiện đại, các điểm bán lẻ truyền thống (GT) cần nhìn nhận lại vai trò của mình. Thay vì chỉ là nơi bán hàng, hãy biến cửa hàng thành một điểm đến thân thiện, nơi khách hàng cảm thấy thoải mái khi ghé thăm. Điều này có thể bắt đầu từ những thay đổi nhỏ như cải thiện không gian trưng bày, vệ sinh sạch sẽ, cung cấp thêm tiện ích cơ bản (nước uống, chỗ ngồi tạm). Đối với các nhà phân phối, việc nghiên cứu sâu hơn về hành vi và sở thích của Gen Z là cực kỳ quan trọng. Cần có những danh mục sản phẩm được tuyển chọn kỹ lưỡng, bao gồm cả các mặt hàng đang là xu hướng trên mạng xã hội hoặc các sản phẩm mang tính trải nghiệm. Chuẩn bị sẵn sàng cho các hình thức thanh toán số, vì Gen Z là thế hệ am hiểu công nghệ và ưa chuộng sự tiện lợi trong giao dịch. Các thương hiệu nhỏ, đặc biệt là các local brand, nên tập trung vào việc xây dựng câu chuyện thương hiệu chân thực, đề cao tính bền vững và kết nối cảm xúc với khách hàng trẻ. Việc tận dụng các nền tảng mạng xã hội để tương tác và xây dựng cộng đồng cũng là một chiến lược hiệu quả.

Gợi ý hành động

• Ưu tiên nhóm hàng theo xu hướng Gen Z: Tập trung vào các sản phẩm ăn nhẹ, đồ uống sáng tạo, snack nhập khẩu, mỹ phẩm cá nhân hóa, và các vật phẩm độc đáo có khả năng lan tỏa trên mạng xã hội.
• Tối ưu hóa không gian và trải nghiệm: Cải thiện cách trưng bày hàng hóa, đảm bảo sự sạch sẽ, và xem xét việc tạo một khu vực nhỏ để khách hàng có thể dừng chân, thưởng thức sản phẩm hoặc làm việc tạm thời.
• Đẩy mạnh thanh toán số và tương tác online: Chuẩn bị sẵn sàng các phương thức thanh toán không tiền mặt, quét mã QR, và tích cực tương tác với khách hàng qua các kênh mạng xã hội để nắm bắt nhu cầu và xu hướng mới nhất.